Lawenda lekarska, l. wąskolistna (Lavandula angustifolia), zwana też czasami l. wonną, bławatką, czyszczeczem (nazwy ludowe) - gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, u nas jest uprawiana jako roślina zielarska i ozdobna.

Charakterystyka

Pokrój

Krzewinka o wysokości od 50 do 90 cm. Pędy wzniesione, w dolnej części zdrewniałe, górą zielone, pokryte srebrzystymi włoskami.

Liście

Naprzeciwległe, wąskolancetowate do równowąskich, całobrzegie o podwiniętych brzegach, całe pokryte srebrzystym kutnerem.

Kwiaty

Zebrane w poprzerywany kwiatostan. Kwiaty zebrane w nibyokółkach, osadzone po 3 - 5 w pachwinach liści. Kolor purpurowoliliowy do fioletowego, u podgatunków i odmian uprawnych także biały i różowy. Kielich o barwie ciemnoszarej do ciemnopurpurowej, 5-działkowy. Kwitnie lipiec-sierpień.

Korzeń

Wiązkowy, silnie rozgałęziony, osiągający ponad 2 m.

Biotop

Lubi gleby przepuszczalne, łatwo ogrzewające się, dlatego przemysłowa uprawa jest rozwinięta na południu kraju. W surowe, bezśnieżne zimy przemarza, ale łatwo odbija, co jednak skutkuje zmniejszeniem plonu kwiatów.

Zastosowanie

Roślina lecznicza

Surowiec zielarski: Kwiat lawendy - Flos Lavandulae, Przetwór: olejek lawendowy - Oleum Lavandulae.

Skład chemiczny: Kwiaty zawierają przede wszystkim olejek eteryczny (w jego skład wchodzą: linanol, gerianiol, furfurol, pinen, cyneol, borneol) oraz barwniki (antocyjany), garbniki, cukry, związki mineralne.

Działanie: Zarówno surowiec jak i olejek mają działanie przeciwskurczowe, uspokojające i antyseptyczne. Jako środek żołądkowy działa wiatropędnie i uspokakająco, jednocześnie poprawiający trawienie.

Kosmetyka: Kwiaty służą do sporządzania toników dla wrażliwej i delikatnej skóry. Przyspieszają one regenerację naskórka, działają antyseptycznie i przeciwtrądzikowo.

Roślina ozdobna: Chętnie sadzona w ogrodach, wykorzystywana do nadawania zapachu pościeli i bieliźnie.

Roślina miododajna: w regionie śródziemnomorskim pszczoły produkują z lawendy miód.