Goryczka krzyżowa (Gentiana cruciata L.) - gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goryczkowatych. W Polsce występuje dość pospolicie na całym obszarze kraju. Poza Europą występuje też w Azji.

Charakterystyka

Pokrój

Tworzy gęste kępy, w których oprócz kwitnących pędow występują pędy płone, lub posiadające tylko pączki przyszłorocznych kwiatów. Cała roślina jest naga.

Łodyga

Wzniesiona, prosta, nie rozgałęziająca się, dość gruba, w dolnej częśći pokryta luskami. Wysokość 10-50 cm. Pod ziemią kłącze.

Liście

Ulistnienie naprzemianległe. Liście dość duże, jajowatopodługowate. Wyższe liście są pochewkowato zrośnięte nasadami.

Kwiaty

Zebrane w pęczki po 2-5 w kątach środkowych i górnych liści. Kwiaty 4-krotne. Kielich w środku jaśniejszy, dzwonkowaty z krótkimi ząbkami. Korona kwiatu długości 20 - 25 mm, błękitna, o trójkątnych, ostrych, przeważnie rozpostartych ząbkach, nie orzęsiona na brzegu. Gardziel korony naga, słupek bez szyjki, prawie siedzący. Kwitnie od czerwca do września.

Owoc

Prawie siedzące torebki zawierające gładkie, podłużne nasiona bez skrzydełek.

Biotop

Suche wzgórza, zarośla. W górach po piętro kosówki. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Festuco-Brometea, Ass. Adonido-Brachypodietum